Myom, rahmin kas tabakasından köken alan iyi huylu bir kitledir. Üreme çağındaki kadınlarda oldukça sık görülür; kırklı yaşlara gelindiğinde kadınların önemli bir bölümünde en az bir myom bulunabilir. Büyük çoğunluğu hiçbir belirti vermez ve rutin muayenede tesadüfen saptanır.

Myomların iyi huylu olduğunu bilmek önemlidir. Kansere dönüşme olasılığı son derece düşüktür. Bu nedenle her myom ameliyat gerektirmez; asıl soru myomun şikayet oluşturup oluşturmadığıdır.

Myom Tipleri: Yer Belirleyicidir

Myomun boyutundan çok nerede bulunduğu şikayetleri ve tedavi kararını belirler.

• Submüköz myom: Rahmin iç boşluğuna doğru büyür. En çok şikayet oluşturan tiptir. Küçük olsa bile aşırı kanamaya ve gebe kalamamaya yol açabilir.
• İntramural myom: Rahim duvarının içinde yer alır. En sık görülen tiptir. Boyutu büyüdükçe kanama ve basınç şikayetleri ortaya çıkar.
• Subseröz myom: Rahmin dış yüzeyinden dışarı doğru büyür. Kanamayı genellikle etkilemez, ancak büyüdüğünde mesane ya da bağırsağa bası yapabilir.
• Saplı myom: Bir sap ile rahme bağlıdır. Sapın dönmesi ani ve şiddetli ağrıya neden olabilir.

Belirtileri

Myomlu kadınların çoğu belirti yaşamaz. Şikayet oluştuğunda en sık görülenler:

• Aşırı ve uzun süren adet kanaması: Pıhtılı kanama, ped değiştirme sıklığının artması. Zamanla kansızlığa yol açar.
• Kansızlık bulguları: Halsizlik, çarpıntı, nefes darlığı, solukluk.
• Karında dolgunluk ve basınç hissi
• Sık idrara çıkma: Mesaneye bası nedeniyle.
• Kabızlık: Bağırsağa bası nedeniyle.
• Bel ve bacak ağrısı
• İlişki sırasında ağrı
• Gebe kalamama ya da tekrarlayan düşük: Özellikle rahim içine büyüyen myomlarda.

Tanı

Tanı genellikle jinekolojik muayene ve vajinal ultrason ile konur. Ultrason myomun sayısını, boyutunu ve yerleşimini gösterir.

Ek incelemeler gerekebilir:

• Salin infüzyon sonografi: Rahim içine sıvı verilerek iç boşluğun değerlendirilmesi. Submüköz myomların saptanmasında değerlidir.
• Histeroskopi: Rahim içinin kamera ile doğrudan görülmesi. Hem tanı hem tedavi imkanı sunar.
• MR: Çok sayıda myom varsa ya da ameliyat planlaması ayrıntı gerektiriyorsa.
• Kan sayımı: Kanamaya bağlı kansızlığın değerlendirilmesi için.

Ne Zaman Sadece Takip Edilir?

Şu durumlarda tedaviye gerek olmadan düzenli takip yeterlidir:

• Myom şikayet oluşturmuyorsa
• Boyutu küçük ve büyüme hızı yavaşsa
• Rahim iç boşluğunu etkilemiyorsa
• Menopoza yaklaşılmışsa (menopoz sonrası myomlar genellikle küçülür)

Takip genellikle yılda bir ultrason ile yapılır. Şikayet gelişirse ara kontrol gerekir.

Tedavi Seçenekleri

İlaç Tedavisi

Myomu tamamen ortadan kaldırmaz, şikayetleri kontrol eder. Kanamayı azaltmak için hormonal yöntemler, hormonlu rahim içi araç ve kanama azaltıcı ilaçlar kullanılabilir. Kansızlık varsa demir desteği eklenir. Ameliyat öncesi myomu küçültmek amacıyla geçici hormonal tedaviler de uygulanabilir.

Cerrahi Seçenekler

1. Histeroskopik myomektomi: Rahim içine büyüyen myomlar için. Kesi yapılmadan, rahim ağzından girilerek myom çıkarılır. İyileşme çok hızlıdır.
2. Laparoskopik myomektomi: Kapalı yöntemle myomun çıkarılıp rahmin korunması. Gebelik isteyen kadınlarda tercih edilen yaklaşımdır.
3. Açık myomektomi: Çok sayıda ya da çok büyük myomlarda gerekebilir.
4. Histerektomi: Rahmin alınması. Kesin çözümdür ancak yalnızca çocuk isteği tamamlanmış ve diğer yöntemlerin yetersiz kaldığı durumlarda tercih edilir.

Ameliyat Kararını Belirleyen Durumlar

Aşağıdaki durumlarda cerrahi gündeme gelir:

• Yaşam kalitesini bozan, ilaç tedavisine yanıt vermeyen aşırı kanama
• Kanamaya bağlı, düzelmeyen kansızlık
• Mesane ya da bağırsağa belirgin bası oluşturan büyüme
• Rahim iç boşluğunu bozarak gebeliği engelleyen myomlar
• Tekrarlayan düşüklere neden olduğu düşünülen myomlar
• Hızlı büyüme, özellikle menopoz sonrası dönemde ortaya çıkan büyüme
• Sap dönmesine bağlı akut ağrı

Menopoz sonrası dönemde yeni ortaya çıkan ya da büyüyen kitleler daha dikkatli değerlendirilmelidir; bu dönemde myomların küçülmesi beklenir.

Myom ve Gebelik

Myomların çoğu gebeliği olumsuz etkilemez. Etkilediği durumlar genellikle rahim iç boşluğuna büyüyen myomlardır; embriyonun tutunmasını zorlaştırabilir ya da düşük riskini artırabilir.

Gebelikte myomlar hormonal etkiyle büyüyebilir ve ağrıya yol açabilir. Bu durum genellikle istirahat ve ağrı kesici ile yönetilir; gebelikte myom ameliyatı istisnai durumlar dışında yapılmaz.

Myom ameliyatı sonrası gebelik planlayan hastalarda, rahim duvarının iyileşmesi için belirli bir süre beklenmesi ve doğum şeklinin buna göre planlanması gerekir.

Sık Sorulan Sorular

Myom kansere dönüşür mü?

Kötü huylu dönüşüm son derece nadirdir. Ancak hızlı büyüme, özellikle menopoz sonrasında, ileri inceleme gerektirir.

Bitkisel yöntemlerle küçülür mü?

Myomu küçülttüğü kanıtlanmış bitkisel bir tedavi bulunmamaktadır. Bu tür ürünler tanı ve tedavinin gecikmesine yol açabilir.

Ameliyat sonrası tekrarlar mı?

Rahim korunarak yapılan ameliyatlardan sonra yeni myom gelişme olasılığı vardır. Bu nedenle düzenli kontrol önerilir.

Özet

Myomlar sık görülen iyi huylu kitlelerdir ve çoğu tedavi gerektirmez. Belirleyici olan boyuttan çok yerleşimdir. Aşırı kanama, kansızlık, bası bulguları ve gebeliği engelleyen yerleşim ameliyat kararının temel gerekçeleridir. Şikayetiniz yoksa endişelenmenize gerek yoktur; düzenli kontrol yeterlidir.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tedavi kararı için hekiminize danışınız.